Dette har hendt: Garborgsenterets formidlar Sorry Jansen er daud. Dette som resultat av eit luftangrep frå Flymuseet. Fryktlaust hadde driftsleiar Sondre Hvam stupt fryktlaust ut av eit nyrestaurert fly frå andre verdskrigen med hjelm og superheltkappe, ei biobombe Jansen ikkje kunne overleva. Men lat oss ikkje vera så sure for det. Hvam sikta jo eigentleg på vikaravdelingsdirektøren John Fossmark, og då må det nesten vera greitt. Det som skjedde var at Fossmark tok av seg kongekrona, den Hvam brukte som blink. Herlegheit, korleis kan Hvam lastast då? Fossmark hadde drukke mykje kaffi og var redd det braut med kongeleg etikette å slå lens med krone på. "Du har visst drukke mykje kaffi, du" sa Jansen idet Fossmark snudde seg vekk og let vatnet fløyma. "Ja, det berre renn ut av meg" sa Fossmark. "Du veit vel at kaffi er vassdrivande" spurde Jansen, "nesten like mykje som te?" "Så sanneleg» sa Fossmark, "det renn noko skikkeleg". "Du er som eit vasskraftverk" sa Jansen og tok på seg kongekrona. "Ja, dette må vera ny personleg rekord" sa Fossmark, framleis med ryggen til. "Det er nok fordi det var noko oppi den kaffien" sa Jansen. "Niks" sa Fossmark, "verken mjølk eller konjakk, det kan eg lova deg". «Eg meiner kje det" sa Jansen, "eg meiner noko skikkeleg vassdrivande". "Kva er det du seier?" ropte Fossmark, "din jækel, har du hatt te i kaffien min?" Avdelingsdirektørvikaren snudde seg sint og såg rett inn i ein bazooka. "Sattan!" sa han, "kor har du den ifrå?" Til det svarte Jansen at han hadde to vinterjogg med borrelås og at det var rom til mykje i dei. "Hekkan, Sorry" sa Fossmark, "ta vekk det våpenet!" "Du skal ikkje kalla meg Sorry meir" sa Jansen, "eg likar kje det". "Hæ?" sa Fossmark, "kva skal eg kalla deg då, då?" "Duc Pardon du Centre Garbourg." "Er dette eit opprør?" "Vel, eg er kje sett saman av recessivt genmateriale for ingenting." Og vips! der kom Hvam! og smæsj! farvel til Jansen. Men, som sagt, ikkje ver så harde mot Hvam for dette. Ein kan jo ikkje klara alt ein prøver på her i livet – sjølv om ein som tar på seg superheltkappe prøver hardt.

Noko meir taktlaust enn Riksmålsforbundet skulle ein leita lenge etter. På sjølvaste litle julaftan, då freden skulle senka seg, marsjerte dei i rette roder mot Garborgsenteret og bråkte.

«First we take Manhattan! Then we take Garborgsenteret!»

Framst gjekk verten deira, den lokale representanten Kjell Arild Pollestad. Han var tidlegare pater og blei gjerne tiltalt som «fader Kjell». Han rekte armen i vêret og ropte:

«Holdt!»

Dei femti losjemedlemma kolliderte i kvarandre bak ryggen hans. Dei gjekk i munkekjolar med store hetter og hadde vanskeleg for å sjå seg for. Dei jakta Garborgsenteret sin formidlar, eller meir presist: telefonen hans. Planen var å logga seg på Garborgsenteret sin Instagram-profil og øydeleggja det nynorske målstrevet frå innsida.

Dei var skikkeleg sleipe.

Dei var ikkje Riksmålsforbundet for ingenting.

Utanfor dei elektriske skyvedørene til Garborgsenteret og Time bibliotek sto ei mengd menneske og venta. Mellom dei var den friskmelde avdelingsdirektøren Inger Undheim, samt utstillingsleiaren og museumslektoren.

I snøen låg den nyleg avretta formidlaren Sorry Jansen, saman med mannen som hadde avretta han, Flymuseets Sondre Hvam. Doktor Vold spjelka den brokete ryggraden til Hvam og såg ut til å lukkast. Ho hadde jo vore den beste studenten på medisinstudiet.

Opp frå det blodige virvaret av Hvam og Jansen stakk ei hand. I handa låg ein telefon. Jansen hadde akkurat rokke å publisera ein sjølvi på Instagram.

Han måtte ha vore lynrask.

«Broder Lars», sa Pollestad, «ta telefonen.»

Ein hettekledd riksmålsbroder nappa telefonen til seg. Han rista på den, slo peikefingeren i glaset og sa at den allereie var innlogga.

«Strålende, broder Lars. Ta et bilde av oss og legg det ut. Bruk massevis av riksmålsord. Du kan for eksempel bruke hashtaggen duckface, den er visst veldig populær.»

«Duckface? Mener du donaldnebb? Kyssetryne? Men det er jo ingen som ser ansiktene våre, fader Kjell.»

«Åja. Nei, det er sant. Vi har jo hetter på for å være inkognito og opptre som skumle. La oss ta dem av.»

«Av?» sa ein annan som også høyrdest ut som Saabye Christensen. «Mener du… av?»

«Sa han av?» sa ho som høyrdest ut som Helene Uri.

«Vil han at vi skal ta hettene av?» sa ein som høyrdest ut som Roy Jacobsen.

Urolegheit breidde seg mellom medlemma. Dei grumbla. Mange mumla. Nokre rygga. Eit par stakk beint fram av.

«Ta nå det bildet, broder Lars», sa Pollestad utolmodig. «Knips!»

«Men fader Kjell, riktignok er telefonen innlogget, men ikke som Garborgsenteret.»

«Hva mener du, broder Lars? Jeg mener, hva er den innlogget som da, da?»

«Flymuseet.»

Hvam hadde vore endå lynraskare.

«Denne, derimot,» sa Inger Undheim og løfta ein telefon frå bakken, «tilhøyrde Sorry og Garborgsenteret. Og me kjem aldri, aldri til å skriva noko på riksmål!»

«Det er der du tar feil», sa ei kraftig røyst bak henne. John Fossmark var endeleg ferdig med å lata vatnet. Han kom med ein revolver i den eine handa og drog opp smekken med den andre. «Du, Inger», sa han, «er berre avdelingsdirektør så lenge Garborgsenteret er ei avdeling i Jærmuseet.» Han snudde seg langsamt mot Pollestad. «Men kanskje Riksmålsforbundet har bruk for eit lydrike, eit protektorat – eit lite, men storslått Fossmarkia som jobbar for folk flest med berre ørlite maktmisbruk, og som hatar snillisme, mindretalstyranni og a-endingar?»

Pollestad gnei seg faderleg i hendene:

«Ja, kanskje det!»

 


Går verkeleg Garborgsenteret riksmålet i vald? Det er vel openbert? Glade jul. Følg med i morgon, på sjølvaste julaftan! Følg med, følg med, følg med!

Til julaftan

Til oversynsside

PS! Garborgsenteret poengterer at alle karakterar og institusjonar, sjølv dei som er baserte på verkelege personar og institusjonar, er fiktive karakterar og institusjonar.