{"id":3979,"date":"2021-11-08T13:22:00","date_gmt":"2021-11-08T11:22:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.jaermuseet.no\/garborgsenteret\/?p=3979"},"modified":"2021-11-16T13:10:48","modified_gmt":"2021-11-16T11:10:48","slug":"fint-og-ganske-morkt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jaermuseet.no\/garborgsenteret\/fint-og-ganske-morkt\/","title":{"rendered":"Vegar Hoel om rolla som Enok Hove: “Bensin p\u00e5 helvetesb\u00e5let”"},"content":{"rendered":"

Vegar Hoels bortgang har ogs\u00e5 ber\u00f8rt oss p\u00e5 Garborgsenteret. Han var ein skodespelar og mann som sette spor etter seg. Me vil hugsa energien, innlevinga og hum\u00f8ret hans, og er glade for at han lever vidare i l\u00f8ypa v\u00e5r, eit prosjekt han l\u00f8fta. Denne artikkelen vart f\u00f8rst publisert 19.8.2016.<\/em><\/strong><\/p>\n

“Garborg var pensum, og etter det har eg lese ein del av Rogalands m\u00f8rkemann.”<\/p>\n

Skodespelar Vegar Hoel var utstillingsansvarleg p\u00e5 Stavanger bibliotek p\u00e5 S\u00f8lvberget mellom 1997 og 2001 og er meir enn gjennomsnittleg interessert i litteratur.<\/p>\n

“Det var perfekt for meg. Men etter \u00e5 ha vore skodespelar i Mongoland og United, fekk eg tilbod om hovudrolla i Monstertorsdag. Eg m\u00e5tte velja mellom \u00e5 vera i fiksjonen p\u00e5 biblioteket eller filmen.”<\/p>\n

Og om du er i tvil:<\/p>\n

“Valet fell p\u00e5 filmen.”<\/p>\n

Han legg til at det er ikkje noko han har angra mykje p\u00e5. Hoel er nemleg blitt ein av landets mest nytta film- og TV-skodespelarar: Alt for Egil, Mannen som elsket Yngve, D\u00f8d sn\u00f8, Tomme t\u00f8nner, Kill Buljo, Okkupert\u2026 for \u00e5 nemna noko. Og n\u00e5 Garborgl\u00f8ypa<\/a>,\u00a0den digitale formidlingsl\u00f8ypa i Knudaheio, Garborgheimen og Time kyrkje \u2013 der han spelar hovudpersonen i Fred<\/em>, gestalta etter forfattarens eigen far, Eivind Garborg.<\/p>\n

“\u00c5 gjera rolla som Enok Hove var fint, og ganske m\u00f8rkt. Eg opplever karakteren som ein tapt mann, m\u00f8rk og plaga. Hans pietistiske overtyding manifesterer seg i avhald og sj\u00f8lvfornekting.\u00a0Eg sette meg inn i helvetesvisjonen hans og pr\u00f8vde \u00e5 oppleva han som reell og ekte.”<\/p>\n

\"TeikningVegarHoelPaint\"
Vegar Hoel laga teikningar for seg sj\u00f8lv i arbeidet med \u00e5 forbereda seg til rolla som Enok Hove.<\/figcaption><\/figure>\n

Filmane og lydfilene med Hoel finn ein hovudsakleg p\u00e5 Garborgheimen<\/a>, staden Garborg s\u00e5g f\u00f8re seg d\u00e5 han skreiv Fred<\/em>.<\/p>\n

“Litteratur er ein port inn i fiksjonen. Det har alltid fascinert meg koss hjernen m\u00e5lar bilde, stemningar, luktar og heile univers. \u00c5 vera skodespelar handlar ofte om \u00e5 kunna tre inn i andre sin logikk og situasjon, og d\u00e5 hjelper det \u00e5 ha empatitrening fr\u00e5 litteraturen.”<\/p>\n

S\u00e6rleg gjorde det inntrykk p\u00e5 han \u00e5 spela inn scena “Svovelsyner”, der Enok vandrar i ring p\u00e5 stovegolvet i Garborgheimen og resiterer ei salme om helvete:<\/p>\n

“Salmen er ein s\u00e5 utruleg dryg visjon at frykta og m\u00f8rkret kryp raskt inn over huda. Det er\u00a0som \u00e5 vera midt i eit Hieronymus Bosch<\/a>-m\u00e5leri. Enok er ein ganske s\u00e5 puritansk, religi\u00f8s mann. Veldig interessant. Det ligg jo ein angst bak, ei frykt, han er jo ikkje slem, han gjer jo det som han meiner er rett for \u00e5 redda sin eigen familie fr\u00e5 skj\u00e6rseld og helvete. Det er rett og slett ein mann som driven av sine demonar og si\u00a0frykt.”<\/p>\n

Hoel vart kledd opp av Rogaland teater,\u00a0som\u00a0\u00f2g\u00a0sminka han. Det var viktig at han likna s\u00e5 mykje p\u00e5\u00a0Enok som mogleg. Garborg skildrar han slik:<\/p>\n

Enok Hove var ein mann p\u00e5 kring f\u00f8rti. Han s\u00e5g godt ut. Andletet var klart og klokt med store reine drag; det var godsleg og mest barnsleg n\u00e5r han lo; og d\u00e5 tok han seg gjerne om haka med den eine handa. H\u00e5ret hans var s\u00e5 svart at der meste bl\u00e5na i det; det var ingen som hadde slikt h\u00e5r her; luggen ville gjerne fram i panna. Fr\u00e5 \u00f8yro ned under haka voks eit tett, brunraudt skjeggeband, som saman med det svarte h\u00e5ret la liksom ei rame om det opne alvorsame andletet. Han var i bl\u00e5 rundtr\u00f8ye og dobbelspent svart, blank vest; om halsen med den kvitstrokne halsskjorta hadde han eit svart silkeplagg med fin knute, snippane stukne godt innunder vesten. Med det strenge m\u00f8rke hovudet sitt p\u00e5 dei faste, velbygde akslene s\u00e5g han annleis ut enn dei andre, mest framandsleg; det var mange som tykte at det liksom stod ein kaldgufs av han.<\/strong><\/p>\n

\"Enok_Hove\"<\/a>
Enok Hove i Garborgheimen. Foto: Filmavdelingen.<\/figcaption><\/figure>\n

“Innspelinga var fin og profesjonell,” seier Hoel,\u00a0“roleg og presis. Den usikkerheita eg eventuelt f\u00f8lte let eg Enok-karakteren bruka som bensin p\u00e5 helvetesb\u00e5let.”<\/p>\n

Og om resultatet seier han:<\/p>\n

“Filmane fungerer forh\u00e5pentlegvis til \u00e5 kunna gje dei litter\u00e6re karakterane kj\u00f8t og blod, verkeleg\u00a0visa at staden og teksten er same stad. At Garborg sin inspirasjon er henta fr\u00e5 ein ekte stad og faktiske opplevingar.”<\/p>\n